Günümüzde işletmeler, faaliyetlerinin bir kısmını yapay zeka ile yöneterek sürdürülebilirliklerini teknoloji aracılığıyla güvence altına almaya çalışmaktadır.

Ancak kullanılan yapay zekanın belirli standartlara uygun olması büyük önem taşır. İşte bu noktada ISO 42001:2023 Yapay Zeka Yönetim Sistemi (YZYS) devreye girmektedir. Bu sistemin uygulanmasıyla birlikte ISO 42001 YZYS belgelendirme ve akreditasyon süreçleri de başlamaktadır.

Bu kapsamda, müşterilerine YZYS belgelendirme hizmeti sunmak isteyen belgelendirme kuruluşlarının, ISO 42001:2023 YZYS kapsamında akredite olmaları gerekmektedir. Akreditasyon süreçlerinin başarıyla yürütülebilmesi için yalnızca ISO 17021 standardı değil; aynı zamanda normatif dokümanlar (örneğin ISO 42006) ve ülkemizde TÜRKAK’ın akreditasyon politika ve prosedürlerine de uyum sağlanması gerekmektedir.

ISO 42001 tetkik süresinin hesaplanması, taslak halinde olan ISO 42006 standardı dikkate alınarak yapılmaktadır. Bu hesaplamada en önemli etkenlerden biri çalışan sayısı olmakla birlikte, bundan da önemli olan unsur YZYS kapsamıdır. Yani, kuruluşun yapay zeka ile ilgili rolü – yapay zeka üreticisi, geliştiricisi, sağlayıcısı veya kullanıcısı – dikkate alınarak süre belirlenmelidir.

Ayrıca, tetkik süresini etkileyen diğer faktörler de göz önünde bulundurularak hesaplamaların yapılması gerekmektedir.

Aşağıda, tetkik süresinin hesaplanmasına ilişkin örnek bir çalışma sunulmuştur:

Not 1: Tetkik süresi hesaplanırken ISO 42006 standardının hâlen taslak (draft) halinde olduğu göz önünde bulundurulmuştur. Standart resmi olarak yayımlandığında, hesaplamalar daha net ve kesin hale gelecektir.
Not 2: Tetkik süresinin hesaplanmasına ilişkin eksiklik ve hatalar tarafıma aittir. Bu metin, herhangi bir kamu, kurum, kuruluş ve  UDK (Uygunluk Değerlendirme Kuruluşu) açısından bağlayıcılık taşımamaktadır.